Pratidin
2026 · Bodo Compulsory Paper (Qualifying) · 60 marksMainsQuestion 3

गाहायाव होनाय खोन्दोनिफ्राय थाम बाहागोनि से बाहागोजों मोनसे सुंदोब (Précis) लिर । सुंदोबखौ नोंनि रावजों लिर । बिमुं होनो नाङा ।

सासे मोजां खोनासंगिरि जानो हानाया गोनांथार आरो मुहि होनो हानाय जिउ खांनायनि मोनसे गियान । अब्लाबो जोंनि गेजेराव एसेल बिबांनि सुबुंफोरासो खोनासंनो रोंगौ, बिनि जाहोना बे नङादि जों गाज्रि सुबुं, मानोना जोंखौ रावबो बेखौ फोरोङाखैनो । आरो बेजोंनो सोमोन्दो बुंथि – खायसेयाल’ मोजाङै गोसो होनानै खोनासङो । बिनिखायनो जों समाजारि जिउ खांनायाव खोना संनायनि सोलाय बुंनोल’ गोसो जायो, गुबुनखौ लोगो हमनो लुबैया — नाथाय बिसोरनिखौ खोनां संनो गोसो जाया । लासै लासै लोगोआ समाज जिबियारियाव सोलाय लांहोयो । सासे मोजां खोनासंगिरिया बेबायदि खायसे मोजां खामानि मावो जायफोरा बिजों थाफायो बिसोरनो गोजोन थासारि होनो हायो । नङाब्ला जों खायसे बेबायदि बाथ्राखौ सावरायनो जागायो जेराव गोनांथि मोनो नाथाय स्रा स्रा दिन्थिनानै होया । माब्लाबा जों गावनि खामानिखौ लानानै उसाव बादाव जायो, माब्लाबा गावनि थांनानै थानायनि राहानि गोजौ सिमांखौ जाफुंहोनो सानबाय थायो, जों रोखा जानो हायादि जोंनि थाखाय बबेया थि; माब्लाबा जों गोनो गोथो जायोदि खायसे सोमोन्दोआ गोब्राब थासारिजों — सोलिनांदों, जों खायसे बाथ्राखौ लानानै जिंगा सियो एबा जिवाव जाफुङैनि मोनदांथि सानबाय थायो (जाउनाव जों थियै मिथियादि जाहोना मा) एबा जानोहागौ जों जोबोद थुलुंगा खाङो बबे गोरोनथि बेखौ आसि थुनो, नाथाय गावनो बे थुलुंगा खांनायनि जाहोनखौ थियै मिथिया ।

थारैनी, बेफोर गासैबो जाहोनफोरानो बिजिरनायखौ फोरमायनानै होयो । सासे मोजां खोनासंगिरिया मिथिगौदि जों सावरायलायनायनि गेजेरजों गुबुन सासे सुबुंनि गोनो गोथो साननायखौ सोलाय होनो हायो, गोसोनि बेले बेजे साननायखौ बांसिनै थि खालामनो हायो आरो (आसाखालामनो हायो) गोजोनसिनै । बेजों लोगोसेनो जों जयै मावनानै थार जाहोना मा बेखौ मिथिनो हायो । नाथाय थारैनो बेयो जाफुंनानै फैनो हाया, मानोना बेवहाय मिथिनो लुबैग्राफोरा थोजासे सांग्रां नङा आरो रायलायनायाव आबुङै खेंफोरथि होनांगौनि गोनांथि जायो । बेवहाय थोजासे जखानि मोजां खोनासंगिरिफोर गैया । बिनिखायनो सावरायलायनाया रोखाथि लुबैनाय आरो गोनांथिनि फारसे सांग्रांथि गैयै जायो । मोजां खोनासंगिरिफोरनि बिबाङ एसेल जायो । जाहोनाव सुबुंफोरा बिजिरनायनि सोलायै गाव गावनि बाथ्रायावनो दोरोदलाया जासे थायो । बेयो गावनि साननाय, गोसो जानाय, — दुखु आरो मिजिंखौ गले-गले गुबुन गुबुन महराव फोरमायो । खाथिनिया खोनासङो नाथाय बियो गोथौवै बुजिनायाव हेफाजाब होया । मोजां खोनासंगिरिया रायज्लायनायनि थि जुक्तिफोरनि हेफाजाब लानानै थासारिखौ सामलायो ।

जेब्ला गुबुना रायज्लायबाय थायो अब्ला बियो बिजों लोगोसे जयै रायज्लायफाबाय थायो । बियो फिसा फिसा थुलुंगा होयो जैरै बायदि थोजासे अनसायनाय, थुलुंगाखांनायनि इसारा एबा खाब जाथाव रोनखान्थि हासथायनाय, बेबायदिनो बियो खाथिनिखौ गावनि साननाय आरो मोनदांनायनि गोथौथियाव थांनो थाखाय थुसोम हरो । बियो बुंनो मोजां मोनो — ‘‘आंनोबिनि सोमोन्दै आरो बुंबावनो ...’’, जेब्ला — ‘‘नों बेबायदि बुंदोमोन, अब्ला आं गोमोहाब-दोंमोन’’, ‘‘नोंहा मा जादों, मानो बेबायदि जाखो ?’’, एबा ‘‘नोंहा बे समाव माबायदि मोनखांदोंमोन ?’’ सासे मोजां खोनासंगिरिया बेखौ मानिनानै सोलिनांगौदि गुबुनजों सावरायलायनायाव गोनो गोथो जानाया सरासनस्राखा । बियो ना रायज्लायोयानी आरो ना उसु खुथु जाबाय थायो । बियो बुजियोदि रोखा नङैया मोनसे गनायथाव आरो मखजाथाव गोसोनि बेले बेजे मोनदांथि । बेखौ सुस्रांनायाबो सासे थार लोगोनि खामानि । गोबां समावनो जों बेफोर बायदि मोनदांथिनि सेर सेरावनो थायो, नाथाय बिनि गुबै जाहोननि सेराव थांनो हाया । बेबायदियाव सासे मोजां खोनासंगिरिया जोंनो गुवारै बुंनाय आरो गोथौआव थांहोनायजों लोगोसे आगान – सुरलांनो खाबु होयो । जोंहा बेबायदि सासे सुबुंनि गोनांथि जायो जाय बोसोन होनायनि सोलाइ खालि फंनैसोल मुहिनाय राव बुङो – ‘आवगाय लां’ । जों बिदा बिनानावनि खोथाखौ दिहुनो आरो बियो बांद्राय मिथिनो लुबैसिनो । उन्दै समाव बिनि सोमोन्दोआ मा बायदिमोन ? समजों लोगोसे बिनाव मा सोलायनाय फैखो ? बियो बेखौ मिथिनानै लानो नागिरोदि जोंनि साननाय आरो थुलुंगाया बबाव ? बियो सोङो – ‘‘बे बाथ्रायाव नोङो मानो एसेबां गोसो बायग्लिदोंमोन ?’’ एबा ‘‘बे बाथ्राया नोंनि थाखाय मानो एसेबां गोनांथारमोन ?’’ लोगोसेनो बियो जोंनि थांखांनाय – समनि खोथाफोरखौबो गोसोआव लाखिदोंमोन । माब्लाबा माब्लाबा बियो जोंनि रायज्लायबोनाय गोदोनि खोथाफोरखौ दिहुननायमोन आरो जों मोनदाङोमोनदि बियो मोगथाङाव जोंजों लोगोसे गोथौ सोमोन्दो लाखिनो नाजागासिनो दङ । रोखा नंजोबै बाथ्रा रायज्लायनाया ओरैनो गोरलै । जों गोबां समावनो सावरायोदि माखासे मुवाफोरा समायना आरो माखासेफ्रा गिलु बालु, गोजोन्नाय एबा गोसो बायनाय खालामो, नाथाय जों बेखौ बुजिहरनो लुबैयादि जों मानो बेबायदि मोनदां हरो । सासे मोजां खोनासंगिरिया जोंनि बे सोलोगोनां बाथ्रा सावरायनायाव सोरजिलुवारि आरो लोगोआरि बिथिङै मदद होफायो आरो बे गोथौ साननायखौ हमदां – हरनो नाजायो, जाय गोहोआ जोंनि गोसो सिङाव थाखोमाना थायो ।

(600 सोदोब)

60 marks · directive: Precis

Answer

The core of a good answer

The passage says that good listening is a rare and valuable life skill: much of what we say is unclear even to ourselves, and a good listener, through patient encouragement and gentle questions, helps us move from confused feelings to a clear understanding of their causes.

An outline written by upsc.help, not an official UPSC answer; every fact checked by a separate review. How we work

What the question asks

The passage is marked as 600 words, so the précis should be one-third of that, about 200 words (600 ÷ 3 = 200). It must be in Bodo and in your own words, and no title is needed. Keep the main argument and its order, drop the quoted questions and the list of situations, and do not add comments of your own.

Answer outline

Introduction

Read the passage twice, mark the main idea of each paragraph, and plan about 200 words in one or two connected paragraphs.

Main idea 1: listening is a rare skill

Main idea 2: our conversations are unclear

Main idea 3: what a good listener does

Main idea 4: going beneath the surface

Conclusion

Check the word count (about 190 to 210 words), make sure every main idea appears in order, and remove any example, quotation or opinion that is not needed.

Facts

Facts to remember

Write a timed answer in the app